जो चुुकतो तो माणूस , असं कुणीसं म्हणालं आहे. खरच आपण कितीतरी चुका करत असतो, लहान, मोठ्या, बारीक सारीक, गंभीर, कळत नकळत.

चुक झाली की परिणाम भोगायला लागतात. चुक छोटीशी असेल तर ती निस्तरली जाऊ सकते. मोठ्या चूुकीचं प्रायश्चित्तही मोठ्या प्रमाणातच असतं. चुक मुद्दाम घडते का ? बव्हंशी नाही. चुक करावी आणि परिणामाची सजा मिळावी असं कुणाला वाटेल ?. तरीही चुक घडते.काही चुका मात्र तुमचं होत्याचं नव्हतं करणा-या असतात.

माहिती नसल्याने, स्वतःवर वा इतरांवर अति विश्वास असणे, स्वामीत्वाची भावना, भेदरटपणा, बावळटपणा, कितीकदा भावनेच्या भरात चुक घडून जाते.

जे झाल्या चुकीतून धडा शिकतात, आणि मुख्य म्हणजे लक्षात ठेवतात, त्यांची ती चुक पुन्हां घडत नाही. मात्र अन्य चुका घडतात, तरीही त्यांची प्रगती होत रहाते.

चुका टाळण्यासाठी प्रयत्न केला तर उपयोग निश्चित होतो, मात्र प्रयत्न चुकीचा असेल तर मात्र अधिक चुका होत रहातात.

समोरच्याची चुक माफी मागीतल्यावर सजा कमी करता येते खरी, पण त्यासाठी मन मोठं हवं, समोरच्याचं वर्तन ही तसं हवं. अन्यथा झालेल्या चूुकीने नाश अटळ, छोट्या मोठ्या स्वरूपातला.

एकही चुक न करणारा मनुष्यप्राणी मला अद्याप दिसलेला नाही. कारण कोणतीच चुक न करण्याची चुक त्याचेकडून होत असते. चुक या विषयावरची कवीता , सुधीर मोघेंची, वाचूया

______________

पुन्हा पुन्हा चुकण्यासाठी

क्षणोक्षणी चुका घडतात

आणि श्रेय हरवून बसतात.

आपल्याच रिकाम्या ओंजळी आपल्याला

फार काही शिकवत असतात.

कणभर चुकीलाही

आभाळभर सजा असते

चुक आणि शिक्षा यांची कधी

ताळेबंदी मांडायची नसते

एक कृती, एक शब्द

एकच निमिष हुकतं हुकतं

उभ्या जन्माच्या चुकामुकीला

तेवढं एक निमित्त पुरतं

अखेर हे सगळं घडतं

केवळ आपण काही शिकण्यासाठी

आपण मात्र शिकत असतो

पुन्हा पुन्हा चुकण्यासाठी

कवी - सुधीर मोघे